Op 14 februari 2017 heeft het Gerechtshof Den Haag een zeer vernieuwend arrest gewezen in een procedure tussen een Staalbedrijf en Rabobank in verband met het afsluiten van renteswaps en andere rentederivaten. Het Hof heeft Rabobank veroordeeld tot vergoeding van de door het Staalbedrijf geleden schade.
Vernieuwend aan deze uitspraak is dat volgens het Gerechtshof de zorgplicht van een bank ook van toepassing is op een onderneming die op grond van haar financiële omvang in beginsel als professionele klant typeert. Dat was bij het Staalbedrijf het geval, omdat het in 2006 een balanstotaal had van circa € 46 mio in 2006 en een omzet van circa  € 42 mio. Rabobank had het Staalbedrijf echter zelf getypeerd als een niet-professionele klant, met geen of weinig ervaring in de van toepassing zijnde treasuryproducten en zonder een intern vastgelegd treasurybeleid. Mede om die reden oordeelde het Gerechtshof dat Rabobank haar zorgplicht had moeten naleven, hetgeen Rabobank had verzuimd.
Rabobank had het Staalbedrijf 7 renteswaps verkocht. Vrijwel al die renteswaps hadden een uitgestelde ingangsdatum (forward starting). In 2010 dwong Rabobank haar klant tot verkoop van activa (waaronder een bedrijfspand). Begin 2012 bedroeg de hoofdsom van de leningen nog ruim € 3.4 mio en die van de renteswaps € 14.3 mio. Dat heet “overhedge” en dat mag niet. Rabobank heeft toen een achtergestelde lening van een andere partij en een rekening-courant onder de renteswaps geschoven, om die “overhedge” weg te werken. Het Gerechtshof heeft geoordeeld dat dat niet mag.
Rabobank zei in de procedure ook nog, dat zij en haar klant geen adviesrelatie zouden hebben, ondanks dat zij reeds vele jaren huisbankier was van haar klant. Het Gerechtshof ging niet mee in dat betoog en oordeelde, dat er wèl een adviesrelatie van Rabobank met haar klant bestond. Daardoor rustte op Rabobank een zorgplicht, ook al is de klant een groot bedrijf.
In deze zaak ging het om renteproducten die risicovoller zijn dan een gewone renteswap. Van belang is, dat het Gerechtshof heeft bepaald, dat ook een “gewone renteswap”(plain vanilla swap) niet kan worden beschouwd als een niet-complex product.
Hoewel het Staalbedrijf een groot bedrijf is en niet gelijk kan worden gesteld met een consument, had Rabobank haar klant wel moeten informeren over de bijzondere risico’s van de door Rabobank verkochte producten. Daarbij gaat het vooral over de navolgende risico’s:
1) de gevolgen van een uitgestelde swap (= forward starting renteswap);
2) het verhoogd risico op een mismatch als renteswaps niet zijn afgestemd op de onderliggende leningen (met andere woorden; renteswaps mogen niet hoger zijn dan de leningen en niet langer duren dan de leningen);
3) dat Rabobank allerlei renteopslagen in rekening kan brengen (debiteurenopslagen, liquiditeitsopslagen, etc.);
4) dat de bank onzichtbare marges op een renteswap kan toepassen;
5) dat de renteswap een negatieve waarde kan krijgen die moet worden betaald, als de swap tussentijds wordt beëindigd.
Volgens het Hof waren de renteswaps in deze zaak niet geschikt om een rekening-courantkrediet af te dekken. Die visie hebben banken sedert 2010 overigens ook zelf.
Tot slot heeft het Hof in deze zaak geoordeeld, dat zelfs als het initiatief voor het sluiten van de renteswaps van de klant zou zijn uitgegaan dat geen reden is om eigen schuld aan te nemen omdat dit in deze omstandigheden niet afdoet aan de zorgplicht van Rabobank.
De banken proberen momenteel hun gedupeerde klanten rustig te houden door regelmatig brieven rond te sturen met de boodschap, dat de banken “hard werken aan een voorstel volgens het Herstelkader”.
Dat Herstelkader is echter niet van toepassing op vastgoedbedrijven en grote bedrijven die door de bank als niet-professionele klant zijn geclassificeerd, zodat die bedrijven via het Herstelkader geen vergoeding zullen krijgen. Op grond van de uitspraak van het Gerechtshof kunnen dergelijke bedrijven die door de bank als niet-professioneel zijn geclassificeerd echter wél aanspraak maken op schadevergoeding. Daarnaast kunnen bedrijven op wie het Herstelkader van toepassing is in sommige gevallen een hogere schadevergoeding afdwingen dan zij op grond van het Herstelkader zouden ontvangen.

https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHDHA:2017:255&showbutton=true

Het Hof heeft de beschikking van de Rechtbank Noord-Holland, waarin zij de bestuurder van claimstichting Stichting Loterijverlies.nl heeft geschorst, bekrachtigd. Hierdoor blijft de schorsing van de bestuurder in stand.
De verzoekers/geïntimeerden en belanghebbenden worden in deze zaak bijgestaan door Bos & Partners Advocaten.

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:GHAMS:2017:210

De Rechtbank Amsterdam heeft bij vonnis van 1 februari 2017 geoordeeld dat ABN AMRO Bank onvoldoende heeft gewaarschuwd voor de risico’s van een renteswap. De Rechtbank heeft de bank daarom veroordeeld tot vergoeding van de schade die een boerenbedrijf door die renteswap heeft geleden. De agrarische ondernemer wordt in deze zaak bijgestaan door advocatenkantoor Bos & Partners Advocaten, dat al eerder ondernemers met succes bijstond in individuele procedures tegen banken over rentederivaten.

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBAMS:2017:453&showbutton=true

Onschuldige ondernemers zagen miljoenen verdampen, nadat ze waren ingegaan op fantastische beloftes. De Fiod stuit tijdens het onderzoek op nóg meer zaken.

In het Zwitserse Buchs, een slaperig bergdorpje met zo’n tienduizend inwoners op de grens met Liechtenstein, woont een grijze zestiger met een vriendelijk gezicht. Zijn naam is Marin Nett en hij zou een druk bestaan moeten hebben: hij is namelijk directeur van meer dan tweehonderd bedrijven.

Het Parool 27 dec 2016

http://www.parool.nl/amsterdam/amsterdamse-ondernemers-dupe-miljoenenoplichting

De Telegraaf 29 SEP 2016 Bart Mos

Amsterdam. Terwijl de inkt op de algemene compensatieregeling voor mkb’ers met een rentederivaat aan het drogen is, slijpen juristen de messen. Zij eisen dat ondernemers 100% van hun schade terugkrijgen.

De Telegraaf 9 juli 2016

De Rechtbank Alkmaar heeft de bestuurder van claimstichting Loterijverlies geschorst voor vier maanden.

Beschikking Rechtbank Noord-Holland d.d. 30 juni 2016

http://deeplink.rechtspraak.nl/uitspraak?id=ECLI:NL:RBNHO:2016:5331

Bart Mos
TELEGRAAF

ALKMAAR – Het bestuur van de omstreden claimstichting Loterijverlies is door de rechtbank Alkmaar voor vier maanden geschorst.

De rechtbank heeft vandaag bepaald dat er in die vier maanden een diepgaand, onafhankelijk onderzoek naar de financiële huishouding van de claimstichting wordt gehouden. Er zou volgens de rechtbank sprake zijn van niet-zakelijke besteding van gelden en handelen in strijd met de statuten van de claimstichting.

De rechter heeft voor het onderzoek de voormalige president van de Rotterdamse rechtbank Erik van den Emster tot tijdelijk bestuurder benoemd. Hij vervangt de zittende bestuurder, het trustbedrijf ’Breton’ op Guernsey, dat door Loterijverlies-oprichter Ferdy Roet was benoemd.

Duinvilla

Van den Emster (66), die na zijn werk als rechter tot 2013 voorzitter was van de Raad voor de Rechtspraak, krijgt als opdracht alle financiële transacties van Loterijverlies en oprichter Ferdy Roet tegen het licht te houden. De Telegraaf onthulde eerder dit jaar dat Roet via het Britse belastingparadijs Isle of Man een lening van 3 miljoen euro kreeg voor de aanschaf van een duinvilla in Bergen. De lening werd verstrekt door een vennootschap waarvan Roet zelf aandeelhouder is en die gelieerd is aan een bedrijfje waar de claimstichting kort daarvoor miljoenen aan had overgemaakt. De rechter wil dat ook deze lening specifiek wordt onderzocht door Van den Emster.

Een groep van dertig ontevreden deelnemers van Loterijverlies eiste afgelopen maand via de rechtbank het ontslag van de zittende bestuurder, omdat deze zich schuldig zou hebben gemaakt aan wanbeheer en plundering van de kas. Hendrik Jan Bos, de advocaat van de boze deelnemers, is blij: „Een snoeiharde beschikking van de rechtbank. De onderste steen zal nu bovenkomen bij Loterijverlies.”
Misleiding

Bijna 200.000 mensen sloten zich afgelopen jaren aan bij stichting Loterijverlies als gedupeerden van de Staatsloterij. Ze eisten hun inleg terug, nadat de loterij spelers misleidde. Zo werd niet gemeld dat prijzen werden getrokken uit een pot waarin ook onverkochte lotnummers zaten. De gedupeerden betaalden Loterijverlies samen ruim acht miljoen euro inschrijfgeld om de Staatsloterij tot een schadevergoeding te dwingen. Daar is het tot op heden niet van gekomen.

Loterijverlies-oprichter Ferdy Roet was vanmorgen niet bereikbaar voor commentaar op de schorsing van zijn bestuur.

Vasco van der Boon, zondag 26 juni 2016

De tuchtrechter straft notaris Pieter Planting uit Emmen voor het verlenen van hand- en spandiensten bij het beweerdelijk oplichten van de Noord-Hollandse transportondernemer Frans Beentjes. Die claimt via deze notaris €1 mln kwijt te zijn geraakt. De tuchtrechter rekent de rol die Planting daarbij heeft gespeeld, de notaris ‘zwaar’ aan.

Tenzij Rabobank kan bewijzen dat zij de cliënt wèl voldoende heeft voorgelicht, kan de rechtbank de renteswapovereenkomst vernietigen. Rabobank heeft de bewijsopdracht gekregen.

http://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:RBNNE:2016:3078