Nieuws - Bos & Partners Advocaten

Joris Polman

In het kort

Rvc-voorzitter Joseph Kuling stapt op na een interne machtsstrijd over de toekomst van Oranjewoud.

Kuling kwam met een beschermingsconstructie die de verkoop van Gerard Sanderinks bedrijven moest blokkeren.

Kuling ontkent dat zijn vertrek te maken heeft met het conflict over Sanderinks imperium.

Bron: Het Financieële dagblad

Oranjewouds dochterbedrijf Strukton aan het werk bij het station van Groningen. Foto: Gerard Til/ANP

Joseph Kuling heeft zijn voorzitterschap van de raad van commissarissen van Oranjewoud en de dochterondernemingen daarvan neergelegd. Dat heeft Oranjewoud bekendgemaakt. Het vertrek van de 63-jarige Kuling duidt op een doorbraak in een maandenlang slepende machtsstrijd rond het bedrijvenimperium van de gevallen zakenman Gerard Sanderink. Kuling lag daarbij op ramkoers met verschillende interim-bestuurders die juist door de rechter waren aangesteld om orde op zaken te stellen.

De belangen rond Sanderinks bedrijvengroep zijn enorm. Infra-aannemer Strukton en ingenieursbureau Antea zijn dochters van het tot 2022 beursgenoteerde Oranjewoud. Het concern telt meer dan 7400 medewerkers en noteerde in 2025 een omzet van €2,1 mrd. Strukton nam met €1,4 mrd het leeuwendeel voor zijn rekening, staat in het laatste jaarverslag. Sinds de val van Sanderink ligt de vraag op tafel hoe de toekomst van deze bedrijven eruit moet zien.

Met stille trom vertrokken

Kuling wil geen commentaar geven op zijn vertrek en verwijst naar een kort persbericht van Oranjewoud. Daarin staat dat het vertrek van de president-commissaris te maken heeft met ‘persoonlijke redenen’. Welke die zijn, vermeldt het bericht niet. Ook de Oranjewoud-woordvoerder wil er verder niet op ingaan. De andere betrokken interim-bestuurders reageren niet op vragen van het FD.

Dat neemt niet weg dat het vertrek van Kuling wel degelijk verband lijkt te houden met een machtsstrijd over de toekomst van Oranjewoud en dochterbedrijven Strukton en Antea, zegt advocaat Hendrik-Jan Bos desgevraagd. Hij staat een groep aandeelhouders bij die nog een klein belang hebben in Oranjewoud. Bos: ‘Kuling is met stille trom vertrokken, nadat hij heeft ingezien dat zijn machtsgreep bij Oranjewoud onhoudbaar was geworden.’

In juli berichtte het FD voor het eerst over deze veronderstelde machtsgreep. Die vloeit voort uit het gedwongen vertrek van Sanderink als bestuurder van de bedrijvengroep. Sanderink worstelt al jaren met zijn mentale gezondheid. Zijn problemen zijn zo groot dat rechters van de Ondernemingskamer na uitgebreid onderzoek wanbeleid vaststelden en de overduidelijk verwarde Sanderink als hoofdschuldige aanwezen. Eerder was dat ook al bij Sanderinks IT-bedrijf Centric gebeurd.

Bij Oranjewoud ontaardde de procedure echter in een conflict tussen de rvc en de door de rechter benoemde interim-bestuurders. Een beschikking van de rechtbank Den Haag wierp eerder dit jaar enig licht op de zaak: Oranjewouds rvc vreesde dat de interim-bestuurders aanstuurden op een snelle verkoop à la Centric.

Buitenspel zetten

In de ogen van de rvc ondermijnde dat voornemen de ‘rust en stabiliteit’ die nodig waren om te herstellen van de schade van de crisis rond Sanderink. Uit de uitspraak bleek echter ook dat diezelfde rvc ondanks alles toch weer de banden wilde aanhalen met Sanderink. Saillant detail: Kuling werd in 2022 nog door Sanderink zelf in de rvc benoemd.

Om een eventuele verkoop op voorhand te blokkeren richtte Oranjewoud onder leiding van Kuling een beschermingsconstructie op. Alle aandelen van Strukton en Antea zijn daartoe ondergebracht in twee zogheten staks (stichting administratiekantoor), waarbij Oranjewoud certificaten van aandelen heeft ontvangen. Kuling kon daarmee de door de rechter benoemde interim-bestuurders buitenspel zetten.

Die beschermingsconstructie was in juli aanleiding voor een geheimgehouden spoedzitting bij de Ondernemingskamer. Wat daar is afgesproken, is nog altijd onbekend. Of na het vertrek van Kuling de omstreden beschermingsconstructie zal worden afgebroken, is onduidelijk. ‘Ik kan daarover nog geen nieuwe ontwikkelingen melden’, laat de woordvoerder van Oranjewoud desgevraagd weten.

Bron Financieel Dagblad

Er is een machtsstrijd losgebarsten rond het imperium van de controversiële Twentse zakenman Gerard Sanderink. Het gaat om infra-aannemer Strukton, ingenieurs- en adviesbureau Antea en de daarboven hangende holding Oranjewoud. Uit onderzoek van
het FD blijkt dat de raad van commissarissen en door de rechter benoemde interimbestuurders elkaar in de haren zijn gevlogen over de toekomst van de bedrijvengroep.

Aandeelhouders hebben het nakijken en hun advocaat spreekt van ‘een coup’. De belangen in het conflict zijn enorm. Strukton en Antea zijn dochters van het tot 2022 beursgenoteerde Oranjewoud. Het concern telt meer dan 7400 medewerkers en noteerde in
2025 een omzet van €2,1 mrd. Strukton nam met €1,4 mrd het leeuwendeel voor zijn rekening, staat in het laatste jaarverslag.
De timing is ongelukkig: de groep leek na het geruchtmakende ontslag van Sanderink juist in rustiger vaarwater aangekomen. De 77-jarige zakenman moest begin dit jaar het veld ruimen toen rechters van de Ondernemingskamer (OK) na uitgebreid onderzoek wanbeleid vaststelden en Sanderink als hoofdschuldige aanwezen. Eerder gebeurde dat ook al bij ITbedrijf Centric.

Geheimhouding

Om puin te ruimen heeft de in bedrijfsgeschillen gespecialiseerde Ondernemingskamer tijdelijk twee bestuurders en twee aandelenbeheerders aangewezen. In die constructie heeft Sanderink geen zeggenschap meer, maar blijft hij wel economisch eigenaar. Bij Centric was die aanpak succesvol: het heeft zich na de verkoop aan een consortium van Nederlandse IT-investeerders definitief kunnen verlossen van Sanderink. De opbrengst was circa €50 mln, een bedrag dat de in Duitsland ondergedoken ondernemer nog niet heeft geclaimd.

Bij Oranjewoud is de procedure bij de Ondernemingskamer echter ontaard in een conflict dat inmiddels in verschillende rechtszalen wordt uitgevochten. Geen van de betrokkenen mag commentaar geven: ze hebben geheimhouding afgesproken. Maar een recente beschikking van de rechtbank Den Haag werpt enig licht op de zaak: de raad van commissarissen (rvc) onder leiding van Joseph Kuling verdenkt de interim-bestuurders ervan aan te sturen op een snelle verkoop à la Centric.

In de ogen van de rvc ondermijnt dat de ‘rust en stabiliteit’ die nodig zijn om te herstellen van de schade van de crisis rond Sanderink. Uit de uitspraak blijkt echter dat diezelfde rvc ondanks alles weer de banden wil aanhalen met de zakenman. Saillant detail: Kuling, die niet inhoudelijk heeft gereageerd op vragen van het FD, werd in 2022 nog door Sanderink zelf in de rvc benoemd.

Een coup

De Haagse rechtbank oordeelt dat de vrees voor een snelle verkoop ongegrond is. De rechter baseert zich daarbij op een verklaring van de interimmers. Niettemin heeft de rvc in de tussentijd een beschermingsconstructie opgetuigd waarmee de interim-bestuurders en aandeelhouders buitenspel zijn gezet. Alle aandelen van Strukton en Antea zijn ondergebracht in twee staks (stichting administratiekantoor), waarbij Oranjewoud certificaten van aandelen heeft ontvangen.

In feite komt die structuurwijziging neer op ‘een coup’, zegt advocaat Hendrik Jan Bos. Hij staat een groep minderheidsaandeelhouders van Oranjewoud bij die al heel lang uitgekocht willen worden. Bos: ‘Met deze wijzigingen heeft rvc-voorzitter Kuling alle macht naar zich toe getrokken.’ Daarmee is de positie van de minderheidsaandeelhouders
‘significant uitgehold’ zonder dat zij daarin zijn gekend, stelt Bos.

De wijziging heeft ook gevolgen voor de nog lopende procedure bij de Ondernemingskamer, zegt Bos. Drie door de rechter benoemde bestuurders zijn volgens hem ‘kaltgestellt’: ze hebben geen serieuze zeggenschap meer over Oranjewoud. Zijn cliënten moeten ondertussen nog langer wachten op hun geld. Bos houdt presidentcommissaris Kuling aansprakelijk op geld. Bos houdt presidentcommissaris Kuling aansprakelijk op grond van ‘persoonlijk onrechtmatig handelen doorgerechtelijke uitspraken te frustreren’.

Russische rechtbank

Het FD heeft de structuurwijziging voorgelegd aan ondernemingsrechtadvocaat Onno Hennis van AMS Advocaten, die niet bij deze zaak betrokken is. Hij zegt dat de nieuwe structuur ‘op gespannen voet staat’ met het vetorecht van de aandeelhouders in
Oranjewoud. Ook doorkruist de rvc daarmee een besluit van de Ondernemingskamer.

‘Feitelijk gezien ontneem je de beheerder van de aandelen in Oranjewoud zijn macht en dat mag wettelijk niet.’ woensdag stond er een zitting gepland bij de Ondernemingskamer vanwege de crisis rond Oranjewoud. Maar die is aangehouden ‘omdat partijen met elkaar in gesprek zijn’, meldt een woordvoerder van de Ondernemingskamer. Ze zei er woensdagochtend niet bij dat er een dag eerder al een geheime zitting had plaatsgevonden. Wat daar is besloten, is onbekend: partijen hebben kennelijk geheimhouding afgesproken.

De minderheidsaandeelhouders waren ook niet ingelicht door de Ondernemingskamer, zegt advocaat Bos, die daarom wel vrijuit mag spreken. Hij noemt de gang van zaken bij de ondernemingskamer ‘een schande’ die doet denken aan ‘een Russische rechtbank’.

Lees hier het artikel online: https://fd.nl/bedrijfsleven/1604279/ontslag-sanderink-ontaardt-in-gevecht-om-zijn-miljoenenbedrijven

Hendrik Jan vertelt over de nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de vordering van aandeelhouders van Oranjewoud tegen de vennootschap van Gerard Sanderink in het jarenlang slepende gevecht om de macht binnen IT-gigant Centric en moederbedrijf Oranjewoud.

Ook deelt hij zijn bedenkingen. Het rechtssysteem loopt vast door het aantal zaken dat in de pijplijn blijft hangen. En waar houden “de mensen” bij het gerechtshof Amsterdam zich mee bezig? Met het vervangen van titels op bordjes zodat ze genderneutraal zijn.

Mr. Hendrik Jan Bos is sinds 1989 advocaat. Hij procedeert namens ondernemers en particulieren en adviseert (in stilte) bij geschillen tussen aandeelhouders onderling of tussen aandeelhouders en bestuurders.

Bekijk hieronder de uitzending.

Link naar de uitzending

Bron: Business Class

Bron: Wynia’s Week

‘Ons rechtssysteem bevoordeelt de banken en benadeelt burgers en bedrijven’

Het vertrouwen van de Nederlanders in hun banken is nog nooit zo laag geweest. En daar is alle reden toe. Advocaat HENDRIK JAN BOS komt al tientallen jaren op voor burgers en bedrijven die in de knel komen met hun bank. Het heeft hem kritisch gemaakt over het Nederlandse bankenstelsel en de rechtspositie van bankklanten, vertelt hij in dit WWTV-gesprek met SYP WYNIA. Dit videogesprek is ook te beluisteren als podcast.

‘Banken weten alles van u, maar als klant weet je niets van de bank. Bankklanten hebben er belang bij dat een conflict snel wordt opgelost, maar banken hebben niet alleen een informatievoorsprong, maar ook alle tijd. En als je het toch wint van de bank, is er alle kans dat je toch verlies lijdt, omdat niet alle proceskosten worden vergoed.’

De eigen klant dwarsgezet

Bos vertelt over een slepende zaak met een Pakistaans-Nederlandse zakenvrouw die er maar niet in slaagt een zakenrekening te openen bij haar eigen bank, ABN Amro. Zonder dat duidelijk wordt waarom, traineert haar bank het openen van die rekening.

Het heeft er alle schijn van dat het tegenwerken van deze eigen klant een prestigekwestie is voor ABN Amro, nog steeds een staatbank nota bene. ‘En dan verwijten de advocaten die door de bank zijn ingeschakeld mijn cliënt nota bene dat zij de reputatie van de bank schaadt.’ Je zou er moedeloos van worden, ware het niet dat Bos en zijn cliënte niet opgeven. Bos heeft na jaren van traineren zijn hoop nu gevestigd op een van de bazen van de bank. ‘Ik hoop dat iemand daar wakker wordt.’

Banken zijn door het sluiten van filialen vrijwel onbereikbaar geworden voor hun klanten, correspondentie wordt anonieme bankmedewerkers afgehandeld. Alles moet digitaal, terwijl een groot deel van de Nederlanders daar niet handig mee is. Ondertussen is een leven zonder bankrekening nauwelijks mogelijk, maar banken ontzeggen burgers zo’n rekening zonder dat ze zich daarover verantwoorden.

Tijdens de bankencrisis (2008-2011) werden bijna alle Nederlandse banken gered door de Nederlandse overheid, onder het mom dat ze een nutsfunctie hebben en ze een zorgplicht hebben jegens hun klanten. Maar Hendrik Jan Bos heeft niet de ervaring dat die mooie woorden diep worden gevoeld door de banken. ‘Die zorgplicht klinkt mooi, maar die leeft niet erg bij de banken is mijn ervaring. En die nutsfunctie? Ze zeggen het wel, maar het is vooral een rituele aangelegenheid.’

Inmiddels doet zo’n 15 procent van het Nederlandse bankenpersoneel niets anders dan het controleren van de eigen klanten. Daar zijn ze toe overgegaan nadat ze grote boetes kregen vanwege te weinig controles door banken op witwassen. Inmiddels vindt zelfs de overheid die op die controles heeft aangedrongen dat het eindeloos controleren van bankklanten is doorgeslagen, maar dat heeft tot dusver niet tot noemenswaardige verbeteringen geleid. Bos: ‘De echte boeven worden door dat gecontroleer niet gepakt, maar de prijs wordt betaald door de nette burgers en bedrijven.’

Economie lijdt onder de banken

Bos heeft de stellige indruk dat het Nederlandse ondernemersklimaat lijdt onder de rem die de bankencultuur legt op de Nederlandse economie. Ondernemers klagen al over de regels en de kosten van klimaatbeleid en stikstofbeleid, maar daar zou je de rem van de banken op de economie aan kunnen toevoegen. Bos: ‘Als ik jonger was en ik zou een onderneming beginnen zou ik uit Nederland vertrekken.’

Er zijn eigenlijk maar drie grote banken in Nederland: ING, Rabo en ABN Amro. In feite spelen ze elkaar de bal toe, zoals ook blijkt uit het feit dat de spaarrentes en de hypotheekrentes altijd volledig samen op en neer bewegen. Het illustreert dat de banken ongestraft kartelafspraken blijken te maken, die altijd in het nadeel van de klanten zijn: te lage spaarrentes, te hoge hypotheekrentes. Hendrik Jan Bos: ‘Ik ben geen socialist. Ik ben ook geen bankenbasher. Maar ze hebben teveel macht. En niemand geeft vrijwillig de macht op.’

Lees het artikel op Wynia’s Week: https://www.wyniasweek.nl/ons-rechtssysteem-bevoordeelt-de-banken-en-benadeelt-burgers-en-bedrijven/

Duizenden ondernemers en particulieren worstelen met het behouden of verkrijgen van een bankrekening. De minister van Financiën heeft op 14 mei 2025 aan het Parlement geschreven dat de banken zijn doorgeslagen in hun witwascontrole en het klanten onnodig moeilijke maken om een zakelijke bankrekening te verkrijgen. De Tweede Kamer nam 4 februari 2026 een wetsvoorstel aan, dat banken verplicht om ondernemers een basis bankrekening te verschaffen.

Hendrik Jan heeft recent een kort geding gevoerd voor een vrouwelijke ondernemer die al vier jaar pogingen doet om bij ABN AMRO Bank een zakelijke bankrekening te verkrijgen, maar niemand van vlees en bloed bij de bank te spreken krijgt. De kort geding rechter heeft bepaald dat partijen met elkaar aan tafel moeten gaan. Hendrik Jan deelt in deze uitzending het resultaat van dit gesprek.

Bkijk de uitzending op de website van Business Class: https://www.business-class.nl/uitzendingen/2025-2026/21/mr-hendrik-jan-bos

Lees het artikel op de website van het FD

Vandaag, 12 januari 2024, heeft De Hoge Raad geoordeeld dat Deutsche Bank een ondernemer (een bloementeler) niet mocht houden aan het dwangakkoord, een zogenaamde “settlement clause”, waarin Deutsche Bank de ondernemer had verboden om een claim wegens rentswapschade tegen Deutsche Bank in te dienen. Ook heeft De Hoge Raad het beroep van Deutsche Bank op verjaring van de claim verworpen.

Met dank aan cassatieadvocaat mr. Paul Tanja voor de prettige en productieve samenwerking in deze zaak.

Achtergrond van de zaak.

In 2013 had Deutsche Bank haar beleid gewijzigd en heeft toen 16.000 ondernemers als klant de deur gewezen, omdat Deutsche Bank haar beleid had gewijzigd. Het gaat om ondernemers met een rekening-courantkrediet. Deze ondernemers kwamen in 2009 gedwongen bij Deutsche Bank terecht toen deze bank onderdelen van ABN AMRO overnam.

Duizenden mkb-ondernemers zijn hierdoor in ernstige, zo niet fatale, problemen gekomen. Het was destijds vrijwel niet mogelijk naar een andere bank over te stappen, of soms slechts onder veel ongunstiger voorwaarden. Veel mkb-ondernemers kwamen daardoor in acute liquiditeitsnood. Dat zijn omstandigheden die De Hoge Raad relevant acht en laat meewegen.

De problemen werden nog verergerd doordat ondernemers rente- of andere swaps (een soort verzekeringsproduct) hadden afgesloten en, zoals in deze zaak, Deutsche Bank die swaps vervroegd had beëindigd en het krediet voortijdig had opgezegd en daarvoor een hoge break fee aan ondernemers had opgelegd.

Gepubliceerd op: rechtspraak.nl

https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:HR:2024:19

Radar besteedt tijdens de uitzending van 27 november 2023 aandacht aan witwascontroles. Hierbij vraagt de bank je om gegevens.
Lever je deze niet aan? Dan kan de bank jouw rekening blokkeren of opheffen.
Welke gegevens ben je verplicht te geven en wat kun je doen als je het niet eens bent met de vragen die gesteld worden tijdens een screening?

Lees meer:
https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/vanavond-in-radar-agressieve-energiebemiddelaars-en-witwascontrole-door-banken/

https://radar.avrotros.nl/hulp-tips/hulpartikelen/item/word-je-ondervraagd-door-jouw-bank-dit-kun-jij-doen/

Vanavond is Mr. Hendrik Jan Bos bij Tros Radar om te spreken over dit onderwerp.

Bekijk Radar maandag 27 november 2023 om 20.25 op NPO2.

Radar besteedt tijdens de uitzending van 27 november 2023 aandacht aan witwascontroles. Hierbij vraagt de bank je om gegevens. Lever je deze niet aan? Dan kan de bank jouw rekening blokkeren of opheffen. Welke gegevens ben je verplicht te geven en wat kun je doen als je het niet eens bent met de vragen die gesteld worden tijdens een screening? Radar vraagt het advocaat Hendrik Jan Bos.

Wat is de Wwft?

Screening door banken vindt plaats om ongewone uitgaven of inkomsten van klanten te controleren op basis van de Wwft. De Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) geldt sinds 2008 in Nederland en is in het leven geroepen om het witwassen van crimineel geld te bemoeilijken en om de kans op financiering van terroristische activiteiten te verkleinen.
Banken en andere instellingen zijn door de Wwft verplicht ongebruikelijke transacties te melden en onderzoek te doen naar haar klanten, om zo mogelijke risico’s van witwassen of financiering van terroristische activiteiten uit te sluiten.

Doen banken dit onvoldoende volgens toezichthouder De Nederlandsche Bank, dan ontvangen zij een hoge boete. Om haar klanten te controleren, ondervraagt de bank hen bij ongebruikelijke transacties. Dit kan al bij elke transactie zijn boven de honderd euro.

Waarom word je gescreend?

Banken vertellen vaak niet waarom je ondervraagd wordt. Zij willen criminelen niet helpen met het openbaar maken van het risicoprofiel van hun klanten.

Tijdens een screening vraagt de bank je om bepaalde gegevens en eventuele aankoopbewijzen. De bank kan jouw rekening opheffen als je deze gegevens niet aanlevert. Als klant sta je daarom soms met je rug tegen de muur.

Wanneer is een transactie ongebruikelijk?

Omdat banken geen antwoord willen geven op de vraag waarom jij als klant ondervraagd wordt, is het vaak onduidelijk welke transactie nu wel of niet ‘ongebruikelijk’ is. Voorbeelden van ‘ongebruikelijke’ transacties zijn ongewone geldopnames of betalingen, transacties die niet passen bij het gewone bestedingspatroon van de klant of transacties naar landen met hoog risico.

Wat doe je als je het niet eens bent met de vragen tijdens een ondervraging door de bank?
Om te bepalen wat ‘redelijke’ vragen zijn kun je volgens advocaat Hendrik Jan Bos, gespecialiseerd in het procederen tegen banken, jouw eigen privacy het best als uitgangspunt nemen. “Leg alles daarnaast schriftelijk vast, als je overgaat tot het indienen van een klacht bij je bank”, geeft Bos als advies als je besluit bezwaar te maken.

“Als je vindt dat jouw bank aan jouw privacy komt en je te intieme vragen stelt, kun je overgaan tot het indienen van een klacht”, legt Bos uit. “Dit doe je eerst bij je bank en daarna bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Ga bij jezelf na: ‘Is dit redelijk wat de bank van mij vraagt?”

Volgens Bos is het aanspannen van een kort geding een andere optie als je rekening is geblokkeerd door je bank, en er haast bij is geboden. Al raadt de advocaat dit niet aan. “Zover komt het vaak niet en dat kost een hoop geld.”

Daarnaast wijst Bos ook op de termijn die de bank je geeft om bepaalde gegevens aan te leveren. Het kan zijn dat je de termijn te kort vindt om bepaalde gegevens aan te leveren omdat jouw bank de rekening anders blokkeert. “De termijn moet wel redelijk zijn”, vertelt Bos. Dit kun je op dezelfde manier kenbaar maken bij jouw bank, door het indienen van een klacht.

“Houdt de redelijkheid vanuit jouw bank op? Dan kom je weer uit bij de kortgedingrechter.” Bos benadrukt wel dat het ook hier, vaak niet zo ver komt.

Jouw bank heeft jouw rekening geblokkeerd. Waar kun je terecht?

“Je hebt in Nederland het recht op een basisbetaalrekening. Je moet je huur kunnen betalen en je salaris kunnen ontvangen”, legt Bos uit. Het kan zijn dat banken vragen naar banken waar je eerder klant bent geweest. “Vertellen dat je rekening is opgeheven bij een andere bank vanwege een screening, werkt niet in je voordeel. Maar als je erover jokt, kan dat ook aanleiding voor de nieuwe bank om jou te weigeren als klant”, licht Bos toe.

Bron: https://radar.avrotros.nl/hulp-tips/hulpartikelen/item/word-je-ondervraagd-door-jouw-bank-dit-kun-jij-doen/

Ruim 43.000 mensen kunnen al drie jaar niet bij hun geld dat zij bij de Triodos bank in certificaten stopten. Ze hebben hun geld omgezet in Triodos-certificaten van aandelen. Een veilige investering, zo werd hen geschetst door adviseurs, maar de handel erin werd aan het begin van corona stilgelegd door de bank.

Geld onbereikbaar en in waarde gedaald

Gevolg is dat ze niet bij hun geld kunnen en tegelijkertijd zien zij een waardedaling van tussen de 30 en 45 procent. ‘Als ze me nu zouden uitkeren, krijg ik minder geld dan dat ik er in 2011 in stopte, terwijl het product risicoloos zou zijn’, zegt een gedupeerde.

Certificaten werden tot een paar jaar geleden door adviseurs van de bank aangeboden aan klanten van de Triodos bank. ‘Ik zou nooit gaan beleggen, die risico’s passen niet bij mij. Maar de certificaten zouden risicoloos zijn, zo werd me verteld door een adviseur van de bank’, vertelt een gedupeerde aan Radar. Een andere gedupeerde zegt dat de adviseur nadrukkelijk zei dat het niet om aandelen ging. ‘Omdat de bank kunstprojecten stimuleert en biologische landbouw, had ik er een goed gevoel bij. Mijn geld zou gebruikt worden voor duurzame projecten’.

Wat is een certificaat?

Particulieren en institutionele beleggers konden deze certificaten kopen. Een certificaat is een deel van een aandeel, maar zonder stemrecht, dat stemrecht zit in een stichting van de bank (SAAT). De certificaathouders steunen bewust Triodos in zijn duurzame missie en ontvangen daar dividend over.

De certificaten kunnen alleen aan de bank terug worden verkocht. Er moet op zo’n moment dus een andere koper zijn, waar de bank jouw certificaat weer aan kwijt kan. Als die koper er niet is, mag Triodos per jaar niet meer dan 3 procent van het totale kapitaal gebruiken voor het terugkopen van deze certificaten.

Uit eigen onderzoek van Triodos (uitbesteed aan onderzoeksbureau Ipsos) blijkt ook dat de kernwaarden van de bank de belangrijkste reden zijn om certificaathouder te worden. ‘Ik geloof in een betere wereld, in duurzaamheid, in biologische landbouw. Triodos was daar in mijn ogen hét antwoord op. Maar ze hebben heel erg afgedaan voor mij’, vertelt een 76-jarige certificaathouder die het geld nodig heeft voor haar verhuizing naar een gelijkvloerse woning.

Problemen vanwege de pandemie?

De problemen met de certificaten beginnen in maart 2020, het begin van corona. Dan willen zoveel certificaathouders hun certificaten verkopen dat er een overschrijding dreigt van de 3 procent grens. Triodos zet de verkoop stop. Dat betekent dat (op een korte heropening in oktober 2020 na), niemand daarna nog aan zijn geld kan komen, terwijl mensen dachten dat ze hun certificaat altijd aan de bank konden terugverkopen. In de prospectus staat immers dat de handel tijdelijk stilgelegd kan worden. Niet dat dat maar liefst drie jaar kan zijn.

In totaal gaat het om een bedrag van 1,2 miljard euro, verdeeld over meer dan 43.000 klanten. Hiervan wonen er 25.000 in Nederland en de rest is verspreid over België, Duitsland, Spanje en Groot-Brittannië. In Nederland zijn verschillende gedupeerden verenigd. De grootste groep zit bij Stichting Certificaathouders Triodos Bank. Zij spanden onlangs samen met de Vereniging van Effectenbezitters (VEB) een zaak aan bij de Ondernemingskamer in Amsterdam met het verzoek tot onderzoek bij de bank. Die oordeelde dat op onderdelen getwijfeld kan worden aan het in het verleden gevoerde beleid van Triodos, maar dat een onderzoek nu niet in het belang is van de bank en de certificaathouders.

Uit het verslag van het Gerechtshof blijkt dat het bestuur van de bank in 2018 een onderzoek liet uitvoeren door een externe partij. Daaruit bleek dat de certificaathouders vergrijsden, waardoor het risico toe zou nemen dat ze op korte termijn hun certificaten willen verkopen. Ook het certificaathoudersbestand is minder divers geworden. Op latere momenten werd er ook gewaarschuwd voor het risico van de certificaat constructie. ‘Hieruit maken wij al op dat corona helemaal niet de directe reden is’, zegt een bestuurslid van de Stichting Certificaathoudwer Triodos Bank.

Geen inhoudelijke reacties AFM en DNB

Zowel toezichthouder De Nederlandsche Bank als de Autoriteit Financiële Markten zeggen (in reactie aan Radar) niet over de inhoud van de constructie te gaan. De AFM houdt toezicht op de informatie, de prospectus, de DNB over de kapitaalkrachtigheid van een bank.

Certificaathouders gedesillusioneerd

‘Het zijn betrokken mensen, deze certificaathouders. Het zijn mensen die maatschappelijk betrokken zijn en zich verwant voelen met de oude idealen van de bank. Ze gaan voor een klein persoonlijk rendement, maar een groot maatschappelijk rendement’, zegt Fons van der Velden van de Stichting Certificaathouders Triodos. Veel certificaathouders zijn dan ook gedesillusioneerd.

Nieuw platform Triodos, maar ook rechtszaken

Triodos heeft als oplossing een platform in het leven geroepen. Dat moet in juni van start gaan. Daarop kunnen de certificaten weer verhandeld worden en kunnen ook nieuwe handelaren zich melden. Wat de waardevermindering van de certificaten is zal dan echt blijken, maar geschat wordt dat mensen 30 tot 45 procent van hun waarde ten opzichte van de sluitingsdatum in 2020. Toen stond een certificaat voor 84 euro.

Niet iedereen wacht het platform af, mede gezien de gedaalde waarde van de certificaten. In Spanje lopen al 270 rechtszaken. In 28 daarvan is een uitspraak gedaan, waarvan 12 ten nadele van de bank. In alle 28 zaken is een van de twee partijen in hoger beroep gegaan, dus tot daadwerkelijke uitbetaling heeft het nog niet geleid. In Nederland, België en Duitsland lopen in totaal drie civiele procedures waarbij mensen hun inleg proberen terug te krijgen.

In Nederland wordt een van de civiele zaken gevoerd door Hendrik-Jan Bos, advocaat voor Jan Vayne. De muzikant stak al zijn eigen vermogen in de certificaten, op aanraden van zijn bank-adviseur. Bos vindt dat Vayne niet goed is voorgelicht en probeert de koop te vernietigen. Dat betekent dat als Vayne de zaak wint, hij zijn aanvankelijke inleg terugkrijgt. Dat is voor veel mensen aantrekkelijk omdat de waarde die hun certificaten nu hebben, ondanks uitgekeerd dividend, nog altijd veel lager is dan hun aanvankelijke inleg.

Schriftelijke reactie Triodos

Triodos laat in een schriftelijke reactie weten de situatie te betreuren. Ze verwachten de handel op korte termijn te kunnen hervatten via het handelsplatform. Dan verandert ook het stemrecht van certificaathouders, zij krijgen meer inspraak. Een financiële compensatie is volgens de bank niet mogelijk, dat gaat ten koste van het eigen vermogen dat de bank aan dient te houden en wordt welbeschouwd door de certificaathouders zelf betaald. Zij zijn tenslotte gezamenlijk eigenaar van het eigen vermogen.

De volledige reacties van Triodos, het AFM en De Nederlandse Bank zijn hier te lezen. Ook hoogleraar Arnaud Boot licht speciaal voor Radar zijn blik op de situatie. Het volledige interview met hem is hier te bekijken.

(Bron: Tros Radar)

Rechtbank Amsterdam
4 mei 2022, nr. HA ZA 21-392
ECLI:NL:RBAMS:2022:2144
(mr. Van Eekeren)
Noot prof. dr. J. Roest

Lees hier de PDF

RVC-voorzitter Kuling stapt op bij Oranjewoud na machtsstrijd om Sanderinks imperium